«Наилә Гәрәева уйныймы?»

Әлеге язма – «Азат хатын» журналының 1965 елгы гыйнвар саныннан. Ул вакытта әле танылып кына килүче яшь артистка Наилә Гәрәеваның иҗаты хакында ул. Авторы – Гали Ханов. 

«Беренче мәхәббәт» драмасының 100 нче спектакле куелырга тиеш көн иде. Кинәт телефон шалтырады. Берәү: «Әйтегезче, бүген Рәхилә ролендә Наилә Гәрәева уйныймы?» – дип сорый.

Бу яшь артистка тамашачы алдында ничек бик тиз мәхәббәт казанып өлгерде соң?

 

Пәрдә ачыла. Сәхнәдә әле генә унынчы классны тәмамлаган яшь кыз. Ул, институтка керә алмаган очракта, кияүгә чыгып, колхоз эшеннән котылып калырга чамалый. Наилә Гәрәева башкаруында, әле тормышның чын мәгънәсен аңлап җиткермәгән, кара хезмәткә җирәнеп караучы һәм шул ук вакытта матур хыяллар дәрьясында йөзүче яшүсмернең холкы дөрес итеп ачыла. Укытучы Госман Акберовичның мәхәббәт белдерүен ишеткәч, кызның шатлыгына чик-чама булмый. Ләкин шул ук вакытта Наилә Гәрәева Рәхиләнең Госманга карата бернинди мәхәббәт тойгысы булмавын, аның бары тик үз укытучысына хөрмәт йөзеннән генә буйсынуын нечкә штрихлар ярдәмендә ачып бирә.

Ә колхозчылар сафына басканнан соң кызда үз ишләренә карата тәүге мәхәббәт чаткылары кабына. Бу изге хисне дә Наилә Гәрәева табигый рәвештә тамашачыга тапшыра белә. Рәхилә-Гәрәева мәхәббәте белән горурлана, ниһаять, тормышны аңлый башлавына, хезмәттән тәм табуына шатлана. Спектакль башында һәрнәрсәгә кул селтәп караучы иркә кызның акрынлык белән үзгәрә, үсә баруын артистка гаять эзлекле күтәрелештә сурәтләп бирә. Шуның өчен аның бу образын тамашачы яратып каршы алды.

Тамашачы белән дөрес аралашуы, тышкы эффектларга гына бирелмичә, образның эчке дөньясын ачарга тырышуы, сәхнәдә яши белүе Наилә Гәрәевага һәр чыгышта зур уңыш китерә.

«Рәхим итегез» спектаклендәге Зәйтүнә роле – Рәхиләгә капма-каршы образ. Гәрәева бу рольдә коммунистик хезмәт алдынгысы булырга тырышучы бригадир кыз образын иҗат итте.

 

Һәм, ниһаять, «Азат» спектакле. Бу спектакльдә Наилә Гәрәева яңа жанрда чыгыш ясый. Ул – малай ролендә. Нечкә хисле, күркәм сыйфатлы һәм ягымлы кыз образларын башкарганнан соң, аның бу рольдә уйнавы тамашачыга сәер дә тоелгандыр. Ләкин артистка бу спектакльдә үз сәләтенең бөтенләй башка сыйфатын ачты. Ул бу образда бары тик үз белдеге белән генә яшәргә яраткан мактанчык малайның үзенчәлекле холкын чишеп бирде. Кара урман уртасында ялгыз калган «батыр» Азатның куркаклыгын тамашачыга җиткерү артист өчен шактый четерекле мәсьәлә иде. Шул ук вакытта Азат образы аша тамашачы авылның яхшы кешеләрен таный, матур табигатькә соклана. Малай гармоньга кушылып кычкырып җырлап җибәргәч, тамашачы үзен матур тыныч авыл эчендә хис итә, капка астыннан гына башын тыгып өреп кала торган бәйләнчек этләрен, хезмәттән соң киң болынга ял итәргә җыенган яшь җилкенчәкләрен күз алдына китерә.

 

Наилә Гәрәева һәр рольнең үзенә генә хас сыйфатларын таба белә, үз героеның тормышына, рухи дөньясына керә һәм сәхнәдә шул образ булып яши белә. Бу детальләрнең артист өчен иң мөһим детальләр булуын да искә алсаң, яшь талантның дөрес юлдан үсүен тоярга мөмкин.

Сәхнәдә үз-үзен кабатламау – артистның осталыгын күрсәтүче ышанычлы дәлил.

«Азат» спектаклендәге Азат белән «Чаткылар» драмасындагы Сәетгәрәй образларын гына алыйк. Соңгы спектакльдә артистка беренче табышларын, «Азат»тагы адымнарын кабатлый да алган булыр иде. Ләкин тамашачы бөтенләй яңа образ белән танышты. «Чаткылар»да ул – нечкә күңелле, йомшак табигатьле, зурлар белән аралашучан һәм шул ук вакытта кыяр түтәлләрен дә «күзләп» йөрүче шук малай.

Наиләнең әлегә башланып кына килә торган иҗат юлын күз алдыннан кичергәндә аның артист өчен иң кирәкле сыйфатларга ия булуын тоеп шатланасың. Дөрес, аның әле бик күп тырышасы, эзләнәсе бар. Әмма үз хезмәтенә зур таләпчәнлек белән каравы Наилә Гәрәевага зур ышаныч багларга мөмкинлек бирә.

Гали ХАНОВ

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Реклама
Хәзер укыйлар
  • «Таккан белән теккән кебек без...» – Кайнана белән ничек торасың син? Минем сыман гомер буе бием белән яшәгән, башкалар кайнаналарын сөйләгәндә сүзгә кушылмаган кешегә бу сорауны бик еш бирәләр. Җавабым гел бер була минем: – И-и, рәхәт бит аның белән! – дим. Чын күңелдән әйтәм! Бер риясыз...
    4110
    10
    111
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 8   Рәфис тә, кайнатам да туасы баланың малай булуын  бик тели иделәр.  Ирем: «Малай тусын, Алладан сорап дога кыл әле», – дип, авылдагы сукыр Фәния карчыкка сәдака да илтеп бирде. Ул заманда туасы баланың кызмы, малаймы икәнен алдан белеп булмый иде шул...
    12344
    2
    90
  • «Ирең яратсын дисәң, кайнанаңны ярат» – Бу – төп нигез. Ишле гаилә! Эшле гаилә! Монда килгән-киткән кеше дә бик күп булыр. Ә син шушы йортның хуҗабикәсе булырсың! Әнинең – кайнанамның туйда әйткән бу сүзләре бүгенгедәй колагымда яңгырап тора. Ул көнне ишеткән теләкләрнең бик күбесе күптән онытылды, ә әнинекеләрне гомерлеккә хәтерләп калганмын. Матур тормышның башы шушы сүздән үк башлангандыр.
    2514
    9
    86
  •  Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 10  Мин, иремне уятмаска тырышып, куенымда мыш-мыш килеп йоклаган баламны саклык белән агач караватка китереп салдым. Өстемдәге пальтомның төймәләрен чишеп, чөйгә өлдем. Урамда апрель башы булуга карамастан бик суык иде шул, кар да эреп бетмәгән. Салкын төндә печән өстендә баламны кысып кочаклаган килеш төн кундым бит.
    12860
    4
    72
  • Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 7 Туасы сабый дөньяга барыбер туа, дип юкка гына әйтмәгәннәрдер. Хәзер узган гомеремне уйлыйм да, җүләрлегемә исем-акылым китеп утырам…
    15870
    1
    69
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 23 сентябрь 2022 - 03:35
    Без имени
    Ати анисе бирган акчагада хужа булмый а, биграк инде. Ул хадаре йыуаш булып ни. Ати анисе, акча бирган е, лучше диваны узларе алып бирсен нар иде дип та уйлап куйдым. Ул бианай оялмыйча шул акчаны алып, узена Яна диван алган что-ли? Ансын анламадым.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 11:05
    Без имени
    25 яшендэ кияугэ чыккан, 10 ел баласыз торган, бэхетен 35 яшьтэ тапкан, а Айнурга 30 яшь. Барда дорес язылган бит?)))
    Бәхетле булырга хакым бар!
  • 23 сентябрь 2022 - 11:17
    Без имени
    шулай мыскыл итәләр шул үзләреннән артык уңган, булган киленне. Мине кайната белән кайнана малайлары үлгәнче, малайларыннан мыскыллатып тордылар. Малайларын аракы эчереп миңа каршы котырталар иде. Нормальный кеше малаен аракы эчәргә өйрәтми бит инде?! Малайлары эчеп кайтып тавыш чыгара иде, мин тормышны тартып яшәдем. Мин аллага шөкер, намазлы булып гомеремне дәвам итәм, малайлары үлде. Мин котылдым аллага шөкер, алар баласыз калды.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 22 сентябрь 2022 - 22:32
    Без имени
    Фагыйлэ остэп тэ жибэрэ ахры, купертеп арттырып жибэргэн урыннары бар.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
  • 23 сентябрь 2022 - 18:07
    Без имени
    Автор "ыштанга ябышып " узен генэ мэсхэрэлэу тугел, балаларнын да жэллэмэгэн. Балалары кимсетелеп, комплексы булып ускэннэрдер. Авторы жэллэмим, отвращение.
    Гомерем усал кайнана, исерек ир белән үтте 11
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда