Кем булган ул Дәрдмәнд?

Бүген  шагыйрь, эшмәкәр, меценат Дәрдмәнднең туган көне. 
Кем ул Дәрдмәнд: бүгенге заманда яшәсә, исеме Forbes исемлегенең башында торырлык миллиардермы, әллә нечкә күңелле шагыйрьме? Ватанын ташлап китә алмаган шагыйрь…

Аның турында кызыклы фактлар:

1. Дәрдмәнд – аның тәхәллүсе, ягъни псевдонимы. Бу күренекле татар классигының, шагыйрьнең чын исеме – Закир Рәмиев. Ул – үз заманының күренекле эшмәкәре, атаклы меценаты.

2. Закир Рәмиев һәм аның әтисе Мөхәммәтсадыйкның Башкортстанның Баймак районы Юлык авылы тирәсендә 20 дән артык алтын табу приисклары була. Рәсми мәгълүматлар буенча, Рәмиевләрнең 5 тонна алтын табулары мәгълүм. Аларны Россиянең «алтын корольләре» дип йөртәләр.

3. Табышларының бер өлешен Рәмиевләр һәрвакыт халык мәнфәгатьләре өчен тоталар. Мәсәлән, алар авылда хастаханә төзиләр, берничә мәчет, мәдрәсә салалар. Боларның барысын да үз акчаларына тоталар. Ел саен сәләтле татар һәм башкорт яшьләрен белем алыр өчен чит илләргә җибәрәләр. Әлбәттә, аларның бөтен чыгымнарын Рәмиевләр үзләре күтәрә!
Эре сәнәгатьче Закир Рәмиев акчасына Оренбург шәһәрендә «Шура» журналы һәм «Вакыт» газетасы нәшер ителә.

4. Илдә революция башлангач, Мәҗит Гафури «Шагыйрьнең алтын приискларында» дигән әсәр яза. Ул анда  Закир Рәмиевне кансыз, комсыз капиталист итеп сурәтли. Бу, әлбәттә,  заказга язылган әсәр була. 
 Дәрдмәнд Мәҗит Гафури турында бер генә җөмлә әйтә: «Һәр очкан кош шоңкар түгел, һәр язган кеше шагыйрь түгел».  
Хакимияткә совет власте килгәч, Дәрдмәнднең әсәрләре тыела, аны «буржуй», «капиталист-эксплуататор» дип кенә атыйлар. Шигырьләре халыкка ил белән Хрущев идарә иткән елларда гына кире кайта башлый. 
Аның шигъри мирасы мең юлдан аз гына артыграк. Әйе, бу күп түгел, әмма Дәрдмәнд затлы шагыйрь дип саналган. Халык арасында иң танылган шигыре  –  «Кораб». Безнең телдә иң еш кабатланган шигъри юллары исә – «Сөт калыр, Ватан китәр!»

5. Закир Рәмиев Оренбург мөселман сәяси фракциясен төзи. Беренче чакырылыш Дәүләт Думасына депутат итеп сайлана.

6. Октябрь революциясенә мөнәсәбәте, әлбәттә, тискәре була. Ул аны шайтан белән чагыштыра. Илдә барган бу үзгәрешләр турында «Шайтан кан төкерде» дип яза.
Яңа власть аның бар мал-мөлкәтен тартып ала –  Закир Рәмиев бернәрсәсез кала. 

7. Россиянең иң бай татары чынлыкта ачлыктан үлә. 1921 елны ул Орскка кызын күрергә дип китә. Юлда авырый башлый һәм үлеп тә китә. Орскта җирләнүе мәгълүм, әмма кабере билгесез. Ул күмелгән зират урынында соңрак завод төзиләр.

8. Хатыны белән алар 9 бала тәрбияләп үстерәләр. Улы – Искәндәр Рәмиев репрессиягә эләгә һәм атып үтерелә. Закир Рәмиевнең оныгы Бәшир Рәмиев  – техник фәннәр докторы, ул ЭВМны беренче уйлап табучы дип санала. 
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Рәнҗемә миңа, кызым...» Ул аның каберенә еллар үткәч кенә кайта алды. Юк, еракта – диңгез-океаннар артында яшәгәнгә түгел, күңеле тартмаганга...
    15029
    1
    84
  • «Төшләремдә  ак күлмәктән син...» – «Шевроле круз» машинасында йөри торган малаегыз бармы? – дип сорыйлар Иршат абыйдан. – Әйе. – Авария булган, килегез... Өс-башларына нәрсә туры килә, шуны киеп, кайнанасы Галиябану апага берни әйтмичә өйдән атылып чыгып китәләр...
    11381
    1
    61
  • Кыска буйлы зур бәхет Бар яктан да килгән Миләүшәгә башка егет табылмады микән дип, шаккаттым, дөресен генә әйткәндә. Авылда өрлек кадәрле менә дигән ничә егет бар, ә аның артыннан кайсыдыр бер авылдан шушы кечкенә генә егет йөреп маташа. 
    5563
    3
    48
  • Үләнче Рушания ханым Минсәгыйрованы үзе яшәгән Спас районының Болгар шәһәрендә генә түгел, инде бөтен республикада үләнче дип беләләр
    5120
    3
    41
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 февраль 2023 - 17:08
    Без имени
    Бик күркәм хәситә. Ясалышы гади генә булса да, отышлы күренә. Идея өчен авторга зур рәхмәт.
    ​Милли бизәкләр – хәситә
  • 31 гыйнвар 2023 - 16:29
    Без имени
    Дөрес эшләгәннәр, дип язучыга җавап бирәсе килә. Аларны яратмаган кешегә өйләнергә, кияүгә чыгарга кем мәҗбүр иткән? Яратмыйча яшәгәч, нигә шул гомер яшәгәннәр? Нигә баштарак аерылмаганнар? Бу очракта азгынлык бу! Әгәр алар бер-берсе бн очрашканчы мәхәббәтсез яшәү авыр, дип аерылган булсалар, аңлап булыр иде. Ә бу очракта хыянәт бу! Димәк, азгынлык!
     «Мин аны  сыйныфташлар очрашуыннан алып кайттым...» 
  • 31 гыйнвар 2023 - 13:57
    Без имени
    Хыянэт итмэгэн ирлэр бар микэн ул? Мин иремэ шулай дип эйткэч, э ирлэр кемнэр белэн хыянэт итэ сон хатыннарына,хатын-кыз белэн тугелме диде. Монда ирлэрне генэ дэ гаеплэп булмыйдыр, муеннарына асылынгач, постельгэ сойрэп яткыргач, нишлэсен инде алар? Ир-ат табигатьтэ нэсел калдыручы, самец бит инде ул. Э хатын-кыз тотнаклырак булса, хыянэтлэр дэ булмас иде. Уз ирлэре белэн яши алмаган, азып-тузып йоруче хатын-кызлар( хатын-кыз димэсэн, хэтерлэре калыр) этэрэ ир-атларны хыянэткэ. Ойлэнгэн ир икэнен белэ торып, анын белэн очрашып йору бернинди кысаларга да сыймый.
    «Йөремсәк» хатын
  • 31 гыйнвар 2023 - 18:16
    Без имени
    Аллаһ Тәгалә сынауларның ин олысын биргэн,димэк ин яраткан колларыннандыр...Куркэм сабырлык белэн уткэреп жибэрергэ насыйп булсын.Мэрхэмэтле,шэфкатьле иманлы кеше тап итсен.Ялгызлыкка караганда,янэшэндэ яхшы кеше торса,авырлыкны жинэргэ жинелрэк булыр.Балаларның уз юлы. Аллаһ хэерле юлын узе курсэтер ин ша Аллаһ.
    Киләбез дә китеп югалабыз...
  • 30 гыйнвар 2023 - 20:45
    Без имени
    Мин дэ сезнен кебек исерек ирне 18 ел тузеп яшэдем. Хэзер исемэ тошкэн саен, жулэр булганмын дип уйлыйм. Аерылышканыбызга елдан артык, хаман эчэ, эчендэ чыкмаган жаны гына калган инде. Кеше ни эйтер дип тузэбез шул, узебезне уйламыйбыз. Эгэр бер фикергэ килэ алмасагыз, психолог белэн кинэшегез. Мина ярдэме тиде. Игътибарыгыз очен рэхмэт.
    Эчкече иргә сабыр итәргәме?
Реклама
«Татар гаиләсе / килен-кайнана» бәйгесе җиңүчеләрен котлау тантанасы
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр