Сугыш афәтләре бүтән кабатланмасын иде!

Капкадан чит кешеләр керүен күргәч, Мәҗүдә әбинең йөрәге жу итеп китә. Юлаучылар Асия Хәлиулла кызының Таң авылында шушы йортта тууын ачыклагач, әбигә «Кызыңнан!» – дип, фанердан ясалган чемодан бирәләр дә, әманәтне тапшырдык, дип китеп тә баралар. 
Әби чемоданын ачып җибәрсә, «Без кайттык, кызың бик еракларга китте» дигәндәй, Асиянең кызыл атлас белән үрелгән ике толым кап-кара чәче һәм әнисенә язган хаты килеп чыга.
Чәч толымнарын күкрәгенә кысып озак кына елагач, әби язылганнарны укырга керешә. Хатта яшь укытучы кыз үзен фронтка җибәрүләре, исән булса, Ходай кушса, тиздән кайтып күрешергә өмет итүе турында язган була. Берникадәр вакыттан соң Асиянең фронттан беренче хаты да килеп җитә. «Дошманнар көне-төне шәһәрне бомбага тота, безне – 30 кызны зенитчылар итеп Белорус фронтына озаталар», – дип яза ул. 
Асия – минем әнием була инде. Ул 1921 елда Буа районы Яңа Тинчәле авылында дөньяга килә. 1940 елда Буа педагогика мәктәбен тәмамлагач, аны Теләче районына балалар бакчасы тәрбиячесе итеп эшкә җибәрәләр. 1942 елда фронтка китә. Зенитчы булып хезмәт итеп, күп батырлыклар күрсәтә.
...Асиянең әнисенә сугыш кырыннан хатлар килеп кенә тора. «Нинди авырлыклар булса да, Ватан алдында изге бурычны үтәргә тырышабыз! Бер генә самолет бәреп төшерсәк тә, күпме кешенең гомерен саклап калабыз бит!» – дип яза ул. Соңгы хатын ул 1945 елны: «Без Одра елгасы буенда. Озакламый күрешербез – иң беренче хатын-кызларны демобилизациялиләр. Кичә окоплар арасыннан гармунга кушылып агылган татар җырын ишетеп, күңелләрем нечкәреп, Таң авылының бәбкә үләненә ятып елыйсыларым килде. Эзләп барсам, олы яшьтәге бер абый татарча җыр суза. Үзен Ульян өлкәсеннән дип таныштырды. Миңа: «Елама, сеңлем, сугыш бетәр, без җиңәбез», – дигәч, шатланып, насыйп булсын иде дип Ходайдан сорадым», – дип тәмамлый ул.
Сугыш бетә, илгә Җиңү килә. 
1945 елның августында әнием туган ягына әйләнеп кайта. Озакламый аны Нурвахит авылына укытучы итеп билгелиләр. 1946 елны авылга сугышка киткән егетләр кайта башлый. Суксу мәктәбендә әнием белән бергә укыган Сәлим исемле егет тә кайтып төшә. Алты ел хат алышып, вәгъдәләр бирешкән ике фронтовик Суксу авылында тормыш корып җибәрә. Асия – мәктәптә, Сәлим авыл советында авылдашларына хезмәт итәләр. Икесе дә күптөрле медальләр, орденнар белән бүләкләнәләр. 
Әниемнән: «Җиңү көнен кайда каршы алдың?» – дип кызыксынган идем, землянкада, дип җавап бирде. «Төнге караңгыда кайтып, йокыга гына киткән идем, көчле атыш тавышыннан, өстемә туфрак коелудан уянып киттем. Дошман яңадан һөҗүмгә күчә икән, үлсәм – үләрмен, дип, башымнан ук томаланып яткан идем, елашып кызлар килеп керде. «Тор, сугыш бетте, булган барлык снарядларны атып бетерергә приказ килде», – диләр. Кочаклашып елаштык...»
Әти-әнием – Асия һәм Сәлим Насыйбуллиннар 58 ел бергә гомер итеп дүрт бала үстерде. Хәзер инде без – балалары һәм укучылары – алар рухына дога кылабыз, рухлары шат булсын дигән теләктә торабыз.
Сугыш афәтләре бүтән кабатланмасын иде!
Дания ИБРАҺИМОВА.
Буа районы.
 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин... Сүземне ерактанрак башлыйм әле. Әти үлгәндә мин әле тумаган да булганмын – әни 7 айлык корсаклы килеш калган. Аңа бу вакытта нибары 21 яшь булган...
    7523
    2
    51
  • Рәхмәт, әнием! Аның ирен үтереп ташладылар. Дөресрәге, үләр дәрәҗәгә җиткәнче кыйнап ыргыттылар... Аңсыз гәүдәсен өйләреннән ике йөз метрлар чамасы җирдә, барак кебек шыксыз йортларның пычрак ишегалдыннан таптылар...
    4379
    0
    34
  • Бар җылымны сиңа бирәм, әни... Әнигә бар җылыңны да, назыңны да, яратуыңны да бирәсең, чөнки ул әни, һәм башкача уйлау, яшәү мөмкин түгелдер... Ә үз әниең булмаса?! Кемгә бүләк итәргә? Сине ничек бар шулай кабул итә торган кем бар тагын?! Әни бар! Иремнең әнисе!
    2272
    0
    33
  • Синнән башка беркем кирәкми Нурзидә белән Рәдиснең балалары юк. Күп еллар юк инде. Нурзидә моның белән күптән килеште. Рәдис тә килешкән кебек булган иде... 
    3146
    1
    31
  • Бергә булырга язмаган безгә... Хәзер аңлыйм: мин бик тырыш, яхшы укучы бала булганмын. Һәм шуның өстенә соң өлгергәнмен. Мәктәптә кайберәүләр бишенче класстан ук егетләр белән аралашып, егет сөйгәнгә исләрем китеп карый идем. Артык хисләнеп тормыйча гына дөньяны җигелеп тартучы әти-әни үрнәге дә шул булгандыр. Алар артык мәхәббәт маҗараларыннан башка гына, димләп өйләнешкән кешеләр иде. Егет сөю бер оят эш төсле тоелган миңа.
    2573
    0
    16
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда