Баланы сөйләшергә өйрәтәбез! 

И көтәбез инде баланың сөйләшкәнен, и көтәбез! Беренче «Әннә!», «Әттә!», «мәммәм»нәрне әйтә башлауга бала сөйләшә башлады дип сөенәбез. Чынлыкта әни кеше бала белән туганда ук аңлаша белә инде ул. Шулай да баланың барысын да үзе аңлатуы, сүз әйтеп сөйләшә башлавы гаилә өчен бигрәк көтелгән вакыйгага әйләнә. 

Һәр бала төрле вакытта сөйләшә башлый. Яшь тулганчы сөйләшүчеләр дә бар, кемнәрнеңдер ике яшьтән соң кинәт кенә теле ачылып китә. Балага сөйләшергә, сөйләмен үстерергә ярдәм итәргә кирәк. Бу фикерне бүгенге психологлар да кабатлый, дәү әниләр, әбиләр  тәрбиясе дә шул турыда сөйли. Халык авыз иҗатына күз салсаң да, тел ачтырганда сөйли торган бик күп  шигыри формадагы әйтемнәр, такмаклар күрергә мөмкин. 

Балага сөйләшә башлаганчы ук җырлау, китаплар уку, юынганда, йоклаганда, уйнаганда төрле нәни шигырьләр сөйләү, җырлау бик файдалы. Без кызларым белән бармак уеннарын бик яратып уйный идек. Бармаклар белән уйнау да сөйләмгә тәэсир итә диләр бит. 

Сезгә дә халык авыз иҗатыннан берничә такмак тәкъдим итәсе килә. 

 

Тел ачтырганда 

Чәп-чәп ит, бала, чәп-чәп ит, 

Чәп-чәп иткәч үсеп кит, 

Чәп-чәп ит тә йөреп кит, 

Белгәнеңне сөйләп кит! 

Әт, әт-әттә дип әйт, 

Әтәч койрыгы бирәм. 

Ән, ән-әннә дип әйт, 

Әлбә бирәм. 

Ап, ап-аппа дип әйт, 

Ак алма бирәм. 

Әп, әб-әби дип әйт, 

Әфлисун бирәм. 

 

Чәбәк-чәбәк иттерү 

Чәбәк-чәбәк әткәсе, 

Биетеп тора әнкәсе, 

Такмак әйтә апасы, 

Өзелеп тора тәтәсе. 

Нәни кызым нәнкә күк, 

Кечкенә генә тәңкә күк, 

Алма, алма, алма күк, 

Кечкенә генә салма күк. 

 

Бала биеткәндә 

Әттә түдер түдәме? 

Гармунчыгыз өйдәме? 

Өйдә булса, килсен әле, 

Биетеп китсен әле. 

 

Биесен лә, биесен лә, 

Биек тауга менсен лә, 

Нәзек итек кисен лә, 

Кызлар моны сөйсен лә! 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (2)
Cимвол калды:
  • 15 август 2022 - 20:31
    Без имени
    Уземнең телем сынып бетте моны укыганда.
  • 1 июнь 2020 - 16:13
    Без имени
    тагын!)
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    6689
    7
    64
  • Баллы кирпеч 1861 нче елда Болын-Балыкчы авылында урта хәлле крестьян гаиләсендә Ибәтулла исемле бер малай туа. Язмышына сынаулы еллар кичерәсе сабый чагыннан ук язылган була, күрәсең, Ибәтуллага өч яше дә тулмаган чагында кинәт кенә авырып әтисе үлеп китә. Ялгыз тормыш тарту ул чакта, хатын- кызга имана бае да бирелмәгән чорда, әнисенә авыр булгангамы, әллә инде башка сәбәпләр булганмы, сабыйның әнисе биш яшендәге Ибәтулланы әтисенең абыйсы Зиннурга калдырып, Кормаш авылындагы хатыны үлгән бер татарга кияүгә чыга.
    6043
    3
    52
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4229
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2763
    4
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9243
    6
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 08:06
    Без имени
    Дааа... э эгэр эниен бер сине, табасы килмичэ, корсагын буып йорсэ, баулар белэн? Гел кимсетеп, олырак малаеннан кыйнатса? Ботен йорт эшен сина оеп, узе билэмгэ чыгып китсэ, 5-6 шар сэгатькэ? Хэр кон? Мин ботенесен язып тормыйм. Мин шундый энидэ устем. Мин аны беркайчан да яратмадым, ярарга тырыштым. Мин кечкенэдэн анын мина гына карата явыз икэнен анлый алмадым. Или уз энисенэ ошаган, или тэрбиясе шундый булган. Минем сенелемне бик яратып, бер эш эшлэтмичэ устерде, но картайган конендэ , аннан эшэкелекне дэ куп курде
    Әни мәхәббәтен гомер буе тоярга ярдәм иткән 5 җөмлә
  • 1 декабрь 2022 - 08:14
    Без имени
    Бик аянычлы эсер.Ул балалар да курерлер дибнз.Алай булгач бу ана нерсе эчен куре.Кайнанасын тербиялеген,балаларын тырышып устерген?
     Ялгыз ана
  • 1 декабрь 2022 - 04:35
    Без имени
    Миңа Синең бер жылы сузең Житэ бит башка бернидэ кирэкми Сизеп торам син минем телефонымда утырасын Шулай булсада жылы хис итэм сиңа
    Соң инде!
  • 30 ноябрь 2022 - 19:29
    Без имени
    Ярату шундый буламы,хэзер кызмы тугелме, ана карап тормыйлар, элекке заман тугел
    Көнләшә. Димәк, ярата???
  • 30 ноябрь 2022 - 18:05
    Без имени
    Аллахым сакласын сенлегезне бу бандадан. Минем бер туган сенлем да шундый ир белан яшаде. Аерып та алып кайтып карадык. Алтын клетка эченда яшаде. Утерганче тукмап, алтынга кумеп аякларына ятып ,,яратам'' дип ышандырды. 28 яшенда сенлем тукмалудан улеп китте. Эле да шул хашарат рахатланеп яшап ята. Килештереп ,,аны оныталмыйм'' дип сойлап йори. 5 хатын алып, алар кем иканен анлауга, качып котылдылар. Э сенлем инде 25 ел кара жир кочагында ята. Хатын - кыз сантыйбыз шул. Сенлем курганнарне язсан туба чачен ура тора.
    Көнләшә. Димәк, ярата???
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда