Баланы сөйләшергә өйрәтәбез! 

И көтәбез инде баланың сөйләшкәнен, и көтәбез! Беренче «Әннә!», «Әттә!», «мәммәм»нәрне әйтә башлауга бала сөйләшә башлады дип сөенәбез. Чынлыкта әни кеше бала белән туганда ук аңлаша белә инде ул. Шулай да баланың барысын да үзе аңлатуы, сүз әйтеп сөйләшә башлавы гаилә өчен бигрәк көтелгән вакыйгага әйләнә. 

Һәр бала төрле вакытта сөйләшә башлый. Яшь тулганчы сөйләшүчеләр дә бар, кемнәрнеңдер ике яшьтән соң кинәт кенә теле ачылып китә. Балага сөйләшергә, сөйләмен үстерергә ярдәм итәргә кирәк. Бу фикерне бүгенге психологлар да кабатлый, дәү әниләр, әбиләр  тәрбиясе дә шул турыда сөйли. Халык авыз иҗатына күз салсаң да, тел ачтырганда сөйли торган бик күп  шигыри формадагы әйтемнәр, такмаклар күрергә мөмкин. 

Балага сөйләшә башлаганчы ук җырлау, китаплар уку, юынганда, йоклаганда, уйнаганда төрле нәни шигырьләр сөйләү, җырлау бик файдалы. Без кызларым белән бармак уеннарын бик яратып уйный идек. Бармаклар белән уйнау да сөйләмгә тәэсир итә диләр бит. 

Сезгә дә халык авыз иҗатыннан берничә такмак тәкъдим итәсе килә. 

 

Тел ачтырганда 

Чәп-чәп ит, бала, чәп-чәп ит, 

Чәп-чәп иткәч үсеп кит, 

Чәп-чәп ит тә йөреп кит, 

Белгәнеңне сөйләп кит! 

Әт, әт-әттә дип әйт, 

Әтәч койрыгы бирәм. 

Ән, ән-әннә дип әйт, 

Әлбә бирәм. 

Ап, ап-аппа дип әйт, 

Ак алма бирәм. 

Әп, әб-әби дип әйт, 

Әфлисун бирәм. 

 

Чәбәк-чәбәк иттерү 

Чәбәк-чәбәк әткәсе, 

Биетеп тора әнкәсе, 

Такмак әйтә апасы, 

Өзелеп тора тәтәсе. 

Нәни кызым нәнкә күк, 

Кечкенә генә тәңкә күк, 

Алма, алма, алма күк, 

Кечкенә генә салма күк. 

 

Бала биеткәндә 

Әттә түдер түдәме? 

Гармунчыгыз өйдәме? 

Өйдә булса, килсен әле, 

Биетеп китсен әле. 

 

Биесен лә, биесен лә, 

Биек тауга менсен лә, 

Нәзек итек кисен лә, 

Кызлар моны сөйсен лә! 

Татар хатын-кызлары өчен кызыклы язмаларны Сөембикә Telegram-каналында укыгыз


Ошый
Поделиться:
Комментарийлар (1)
Cимвол калды:
  • 1 июнь 2020 - 16:13
    Без имени
    тагын!)
Хәзер укыйлар
  • Балдаклар, туй күлмәге калды, ә мин... Сүземне ерактанрак башлыйм әле. Әти үлгәндә мин әле тумаган да булганмын – әни 7 айлык корсаклы килеш калган. Аңа бу вакытта нибары 21 яшь булган...
    7517
    2
    51
  • Рәхмәт, әнием! Аның ирен үтереп ташладылар. Дөресрәге, үләр дәрәҗәгә җиткәнче кыйнап ыргыттылар... Аңсыз гәүдәсен өйләреннән ике йөз метрлар чамасы җирдә, барак кебек шыксыз йортларның пычрак ишегалдыннан таптылар...
    4375
    0
    34
  • Бар җылымны сиңа бирәм, әни... Әнигә бар җылыңны да, назыңны да, яратуыңны да бирәсең, чөнки ул әни, һәм башкача уйлау, яшәү мөмкин түгелдер... Ә үз әниең булмаса?! Кемгә бүләк итәргә? Сине ничек бар шулай кабул итә торган кем бар тагын?! Әни бар! Иремнең әнисе!
    2269
    0
    33
  • Синнән башка беркем кирәкми Нурзидә белән Рәдиснең балалары юк. Күп еллар юк инде. Нурзидә моның белән күптән килеште. Рәдис тә килешкән кебек булган иде... 
    3135
    1
    31
  • Бергә булырга язмаган безгә... Хәзер аңлыйм: мин бик тырыш, яхшы укучы бала булганмын. Һәм шуның өстенә соң өлгергәнмен. Мәктәптә кайберәүләр бишенче класстан ук егетләр белән аралашып, егет сөйгәнгә исләрем китеп карый идем. Артык хисләнеп тормыйча гына дөньяны җигелеп тартучы әти-әни үрнәге дә шул булгандыр. Алар артык мәхәббәт маҗараларыннан башка гына, димләп өйләнешкән кешеләр иде. Егет сөю бер оят эш төсле тоелган миңа.
    2572
    0
    16
Реклама
Соңгы комментарийлар
Реклама
«Татар мамык шәле» бренды нәрсә ул?
«Татар гаиләсе / үрнәк алыгыз»
«Азат хатын» күргәзмәсе – Кабан күле буенда
«Сөембикә»нең яңа саны һәм... балчык
Әлфия Миңнуллина: «Әни Казанга яланаяклы кыз булып килгән иде, яланаяк мәңгелеккә китеп бара...»
Фарфор буенча рәссам Римма Газалиеваның шәхси күргәзмәсе
Укучыга таба яңа адым: «Сөембикә»нең февраль санын тәкъдим иттек 
Венера Ганиеваның ире, тавыш режиссеры Камил Фәйзрахмановны соңгы юлга озату
Беренче дулкын. Өмет, курку, хисләр
Татарстан журналистикасы тарихы – фотоларда