Бандитлы балачакны сагыну

Чулпан ГАЛИӘХМӘТОВА, "Әйдә киттек театрга!" блогының авторы

Тинчурин театрында «Ядәч! Исемдә!» премьерасы куелды. 80-90 еллардагы көнкүреш тормышы, Казанның ул чор бандитларына  багышланган сәхнә әсәре дип кенә язсам, ялгыш булмас

Тинчурин театрында «Ядәч! Исемдә!» премьерасы куелды. 80–90 нчы еллардагы көнкүреш тормышы, Казанның ул чор бандитларына  багышланган сәхнә әсәре дип кенә язсам, ялгыш булмас. Трагикомедия. Әмма мин еламадым да, көлмәдем дә. Нәрсәгә куйдылар икән моны дигән уй баштан китмәде. Махсус заказ биреп берәрсе яздырткандыр, мөгаен, дигән нәтиҗәгә килеп карап утырдым. Артык озын һәм катлаулы. Шуның өстенә озын, ялыктыргыч монологлар. 

Баксаң, спектакльне куйган венгер режиссеры Сәрдәр Таһировский Казанда туган булган. Балачагы Һади Такташ урамында узган. Ә ул урам – шул чорның атаклы братвалар урамы. Режиссерга балачагы турында спектакль куярга тәкъдим иткәннәр. Текстны дүрт кеше (!) язган. Артык озын булган чиле-пешле текстлы бу спектакльне режиссер эше һәм актерлар уйнавы гына сөйрәп чыкты. Сәрдәр әфәнде актерларны башкача ачкан. Тинчурин театры артистлары бөтенләй башка. Сәхнәдә арттырып уйнарга яраткан актерлар бу юлы рольләрендә уйнамады – яшәде. Зөлфия Вәлиеваның урам малае гына ни тора!  Гомумән, актерлар барысы да шәп уйнады. Режиссер  детальләре дә кызыклы. Әйләнеп торган сәхнә, көзгеләр, театр оркестрының сәхнәдә уйнавы...  Әмма минем өчен аңлашылмаган урыннар күп булды.  Шуларның берсе – хыялдагы кыз (әллә хыял үзе...). Аның мәгънәсен һич кенә аңламадым. Көнкүреш тормыш белән аждаһа турындагы әкиятнең бәйләнеп баруы да сәер тоелды. Спектакль алты яшьлек Сәрдәр исеменнән алып барылды. Бала булгач, әкият булырга тиештер, күрәсең. Әмма әкиятләр яраткан баланың олылар тормышыннан хәбәрдар булуы (әбисе бабасын санга сукмый, әсәрләнеп сөяркәләре турында сөйли) мәзәк тоелды. Җитмәсә, ике сәгать буе барган спектакльдә сугышу сценалары күп. Әле урам малайлары сугыша, әле урам малайлары Сәрдәрне кыйнап, мәктәпкә дә кермәгән баланың авызына тәмәке тутыра (неужели шуның кадәр куркыныч заман булды икән?! Ярый әле авылда туганмын), әле әтисе баласын кыйный. Ул малай уенчык машина белән дә уйный, качып аракы да эчә. Болар барысы да Сәрдәр гаиләсе. Баласын кыйнаган ир аның абыйсы, аракы эчкән малай – ике туган абыйсы.

Спектакльдәге иң җылы линия – Сәрдәр белән сөйләшми торган бабасы. Сөйләшмичә дә образны ачып була икән!  Ахырда Сәрдәр әнисе белән әтисе янына Венгриягә китә. Урам малайларында кешелек сыйфатлары барлыкка килә, канэчкеч бандит абыйсы мәрхәмәтләнә... Тормыш түгел, әкият. Һәрвакыт уяу булырга туры килгән (спектакльнең исеме дә бит Ядәч. Ул уенны беләсездер) балачакны нигә сагынырга да, аны нигә сәхнәгә күтәрергә?!.


Спектакль Тинчурин тамашачылары өчен ят. Традицион театр, традицион куелыш бетеп барган чорда яшибез.  Яңалыкны кабул итү авыр, билгеле. Яңалык дип татарлык бетмәсен иде шул. Ярты спектакль рус телендә, йә урыс сүзләре кыстырылып баргач, күңелгә шом керде... Татар театры сәхнәсендә татарча гына сөйләшсеннәр иде. Ә Сәрдәр режиссер буларак ошады. Шәп драматург  йә берәр классик әсәрен  бездә сәхнәләштерсә, рәхәтләнеп барыр идем. Мөгаен, башка фикерләр белән кайтыр идем. 
 

Поделиться:
Комментарийлар (0)
Cимвол калды:
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    8909
    7
    73
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4576
    0
    43
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    6021
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    3085
    4
    37
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    10092
    7
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 5 декабрь 2022 - 23:07
    Без имени
    дэвамы булса иде,тормышчан эсэр.Ныклы сэлэмэтлек авторга.
    Гомер бер генә килә-2
  • 5 декабрь 2022 - 09:03
    Без имени
    э оныклар дип торган эбилэр купме???? музей экспонаты булып баралар. Оныклар карашып, эзрэк вакытларын оныкларга багышлаучы эбилэр юк диярлек.
    Без бернәрсә тиеш түгел
  • 2 декабрь 2022 - 11:24
    Без имени
    Көнләшү гөмерлек чир ул.Көнчел кешенең фантазияседә бик бай.Үзе уйлап чыгарган уйдырмаларына ышанып хатын-кыздан көнләшеп яшиләр алар.Минем баштан үтте инде,әледә үтә.Инде яшедә бара бит.
    Үтмә, гомер, заяга!
  • 2 декабрь 2022 - 13:15
    Без имени
    Шулай кылына башлаганнар иде..мин просто алар Килер алдыннан ойдэн баламны ала идем Дэ чыгып ыза идем .. берседэ каршы очрадылар ..типо не знакомые люди уздымда киттем дэшмэдемдэ
    Иремнең туганнары...
  • 2 декабрь 2022 - 19:55
    Без имени
    Елый елый укыдым әби белән бабай өчен шатландым гел шулай кешеләр бер берсен тапсыннар иде
    Әти өйләнә