Хатын-кызлар өчен татар телендә
бердәнбер әдәби-нәфис журнал
1913 елда чыга башлады
1926–1991 елларда «Азат хатын»

Безнен команда

Редакция коллективы:

 Гөлнара Ильяс кызы САБИРОВА – җитәкче-баш мөхәррир
                               E-mail:  
gulnarais@tatmedia.com

Без аны «Сөембикә» журналы редакциясендә яратып та (журналистлар дөньясында исеме билгеле: күп яза, күп эшли!), сокланып та (җитез, серле, сөйкемле, зәвыклы, чын мәгънәсендә эстет!), бераз сынап та (арабызда иң яше, җитмәсә, мишәр кызы!) каршы алдык.

Хәер, Гөлнара Сабирова исеме «Сөембикә» журналы өчен болай да ят түгел. Ул укучыларыбызга «Йөрәк сөйли» дигән шигырьләр шәлкеме белән ачылып, җаннарын кузгатып алган иде инде. («Күңелдән чыккан иҗатны махсус мәҗбүри язып булмый», – дигән сүзләре искә төшә...)

Үзе Аксубай якларыннан, Яңа Думадан. Әдәбият укытучысы кызы, Нәҗип Думавиның авылдашы. Тагын... «Сөембикә» журналының элгәрге баш мөхәррирләреннән берсе Роза апа Туфитуллованың да якташы әле ул! (Килен төшерәбезмени: монысын да әйбәткә юрадык!).

«Татарстан яшьләре» мәктәбен узып чарланган, «Ватаным Татарстан» редакциясендә сыналган, ТНВ каналында йолдыз булып балкыган, Татарстан Республикасы Сәламәтлек саклау министрлыгының матбугат үзәген җитәкләгән, «Шәһри Казан»га баш мөхәррир итеп билгеләнгән... Хәзер инде «Сөембикә» журналының да баш мөхәррире. «Хатын-кыз проблемаларын аңларлык, хатын-кызны борчыган сораулар турында сөйләшерлек мәйдан – ул «Сөембикә» журналы. Киңәшчеләрем – янымда эшләүче кешеләр. Мин аларга ышанам. Янымда шундый кешеләр булганда, киңәшергә дә, сөйләшергә дә, яңа уңышларга да ирешергә мөмкин», – дип канатландырды ул редакциябезгә килү белән үк. Ә Россия журналистлары көнендә бәйрәм белән котлап, һәрберебезне уникаль, һәрберебезне чын профессионал һәм талант дип бәяләде! «Сезнең кебек эшкә бирелгән коллектив һәр җитәкче өчен бүләк» дигән сүзләре тагын... Йә, кемгә ошамас!

Шигаре – «Кеше үз мөмкинлекләрен ачарга, үстерергә тиеш!»

Без аны матур җырлары аша да беләбез әле. «Бер күрүдә гашыйк иттең», «Синнән башка», «Пар алкалар», «Мәхәббәтнең соңгы төне», «Югалтасым килми»... Гөлнара Сабированың җыр сүзләре Салават, Айдар Галимов, Резеда Шәрәфиева, Хәния Фәрхи моңына төренеп, җанны иркәли. Ә иң беренче җыры 2000 елда языла. Беренче җырларына көйләр язучы да, аны эстрадага алып керүче дә – Зөфәр Хәйретдинов. Ихтыярсыз, Гөлнара Сабированың филармониядә узган «Узып барышлый» дип аталган җыр кичәсе искә төшә. Гаҗәп матур кичә булган иде ул! Ни өчен узып барышлыймы? Гөлнараның үз фәлсәфәсе. «Кешенең бөтен тормышы узып барышлый бит. Без барыбыз да – җирдә кунак кына. Тормышыбызда очраган кешеләребез узып барышлый булырга мөмкин. Кемдер килә, кемдер китә. Бик сирәк кешеләр генә яныбызда кала. Шушы мизгелләрдән генә торган гомердә бер-беребезнең кадерен белеп яшәсәк иде. Әлеге кичә дә минем тормышымда узып барышлый бер мизгел. Чөнки мин соңгы тукталышта түгел».

Менә бу шигыреннән аның күңел халәте, хис дәрьясы ташып чыга.

«Мин хатын-кыз.
Минем белән авыр.
Миннән башка кыенрак мең кат.
Мин хатын-кыз,
Йөз кат төрләнсәм дә,
Бүген нинди булсам – шулай ярат.
Мин хатын-кыз.
Чык тамчысы күреп
Яшь тамчысы булыр битләремдә.
Елак та мин, нечкә күңелле дә.
Хатын-кызмын: сүзләр – хисләремдә.
Көчсезмен мин.
Әмма яратканда
Күперләрне яндырырлык янам...»


Тормышта яратмый торган ике сүзе бар: «вакыт җитми» һәм «белмим».

Талчыбыктай сыгылмалы, чәчәктәй нәфис, нечкә күңелле дип карамагыз, теләсә нинди зур эшләргә тәвәккәлләп тотына ул! Йөгерә, чаба, тыңлый, җайлый, сөйләшә, хәл итә, юнәлеш бирә, киңәш итә, үзе руль артына утырып, ерак юлларга чыгып чаба... Кыскасы, ут кыз, ялкын кебек ул безнең Гөлнара Ильяс кызы! Креатив, позитив, оператив, эксклюзив!... Чып-чын журналист!!!

   

 Рәмзия КАШАПОВА – директор  урынбасары.
 E-mail: budur2002@mail.ru
 Кредо: «Акыллы кеше башкалар ялгышыннан сабак ала».


Туган шәһәре Ташкентта мәктәптә укыганда ук «Шамахан патшабикәсе» ролен уйнап, яшьтәшләрен таң калдырган. Ташкент университетының икътисад факультетын тәмамлаган. Һәрчак шат һәм көләч, тапкыр сүзле, актив, тәвәккәл, киң күңелле, үзендәге шәп кәефне башкаларга күчерә белә. Оптимист. Төрле кызыклы чаралар уйлап табарга, вакыйгаларның үзәгендә кайнарга ярата. Комсомол мәктәбен узып чарланган. Оештыру сәләтен җигеп, әйләнә-тирәдәгеләрне канатландыра һәм җиңел генә эшләтә дә. Зәвыклы һәм кабатланмас. Сәяхәтләр, туризм, альпинизм, кино, мода, милли киемнәр, шәрык кухнясы, шәрык биюләре, дизайн, шигърият... Болар бар да аның дөньясы. Моэмның «Театр»ын исегезгә төшерегез. Джулия Ламберт – Рәмзиянең яраткан герое. Холкы белән ул үзе дә аңа охшаган!  «Бергә – гомергә», «Авыл кызы», «Татар кызы» проектлары, милли кием бәйгеләре иң элек Рәмзия күңеле аша үтә. «Сөембикә» илчесе булып Татарстанда гына түгел, Россиядә, чит төбәкләрдә Рәмзия йөргән татар авыллары бихисап. Рәмзиянең тагын бер зур темасы – проблемалы балалар. Заманында кызы укыган гимназиядәге иң тәртипсез малайны өенә тәрбиягә алып бөтенесен шаккаттырган Рәмзия ул! (Кайчандыр әти-әнисе дә гаиләсе таркалып барган күрше малаен үзләренә алып үстергән.) Укытучыларның, ата-аналарның дустына әйләнеп, «сыйныф әнисе» булып киткән, балаларга Прага, Римнарны күрсәткән Рәмзия ул!    

 Гөлнур ХӘСӘНШИНА (САФИУЛЛИНА) – баш мөхәррир урынбасары, журналистларның «Бәллүр каләм» конкурсы лауреаты (2011). Темалары: якын һәм ерак чит илләрдә, Россия төбәкләрендә яшәүче милләттәшләр тормышы, күренекле хатын-кызлар.  
 E-mail: golnur68@mail.ru
 Кредо: «Күңеленә ачкыч яратсаң – һәр кеше үзе бер галәм!»

Ихлас, тыныч, сабыр, тыйнак... Йөзен һәрчак елмаю бизәр. Яңа шигырь укыса да, кызык китап сатып алса да, гөлләре чәчәк атса да, бәхетле парлар күрсә дә сөенечтән балкыр. Зәвык белән киенүен генә күр! Джинса чалбарына – алкалары, чәчәкле күлмәгенә каешы, беләзеге ничек килешеп тора!  Сөйләштереп, күңелләренә ачкыч яратып, никадәр хатын-кыз язмышларын ача алган, күпмесен «Сөембикә» герое ясаган Гөлнур ул безнең! Иң кызыклы авторлар да – аныкы. Язмаларыннан көтелмәгән бер деталь табып алып, шуны үстерергә булыша торган талантлы редактор ул. Һәм... юл йөреп армас, командировкалардан кайтып кермәс журналистыбыз да! Диктофонының батарейкасы тикшерелгән, блокнот-ручкасы әзерләп куелган, өйдәгеләрен (ире Ринат, уллары Булат һәм Азат) көйләгән, таңнан юлга кузгалачак... «Йөргән аякка җим иярә» – Гөлнур шулай ди. Әле Чиләбедә, әле Оренбурда, әле Самарада, әле Мәскәүдә, йә инде үзебезнең районнарда... Юлга чыксаң, юлдашың үзеңнән яхшы булсын, диләр. Гөлнурга бик тә туры килә бу сүзләр. Сихәтләп табынын да корган, барып төшүгә уңайлы кунакханәсен дә хәстәрләгән, кызыклы кешеләрен дә тапкан була. «Озын юлларда тыңлап барырга иң рәхәт җырлар – Салаватныкы. Ул ялыктырмый», – ди ул. Ә кайткач, беренче эш итеп, әнисенә шалтыратачак. Бу – язылмаган кагыйдә!

 

 Лариса МАЛИКОВА – җаваплы сәркатип.
 E-mail: Larisohka09@mail.ru
 Кредо: «Бик теләсәң, ике куянны да тотып була!»


Креатив, позитив, романтик, фантазер, күп укый, күп белә... Атаклы Казан университетының атаклы ВМК факультетында укыган, стройотрядларда йөргән. Аңа карап, мәгълүм гыйбарә искә төшә: «Комсомолка, спортсменка, активистка и просто красавица...» Журналны заманча бизәү, верстка, кабатланмас авторлар табу, яңа темалар тәкъдим итү, туктаусыз эзләнү, бихисап идеяләр, көтелмәгән чишелешләр, эксклюзивка һәм идеалга омтылыш, тизлек һәм җитезлек – болар Ларисаның эш стиле. Укытучы әтисе һәм табиб әнисеннән башкаларны үсендерә белү, кешеләрне сөендерергә тырышу, һәрчак ярдәмгә әзер булу кебек сыйфатлар күчкән. Редакция, журналистлар һәм язучы-шагыйрь халкы өчен ул, беренче чиратта, әлбәттә инде «Зөлфәт килене» (шагыйрь Зөлфәт Маликов)! Зөлфәт турында истәлекләр китабы әзерләп йөри. Теленнән дә төшми торган кадерле кешеләре – әнкәсе, әнисе (кайнанасы Фирая), бабалары, ире Азамат, кызлары Камилә белән Кәримә, кияве Нариман. Аларга сүз арасында песиләре Тәңкә, диңгез дуңгызы Джесика, «Сәләт», «Созвездие – Йолдызлык», бакча, чәчәкләр, күршеләре, Фазыл Искәндәрнең «Козлотура»сы (төнлә укыган)  кушылып китә... Күз яшьләре аша елмая белгән Лариса көн саен яңача ачыла.

 Мәдинә АВЗАЛОВА – бүлек мөхәррире, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре, журналистларның «Бәллүр каләм» конкурсы лауреаты (2003). Журналның йөз еллыгы уңаеннан «Фидакарь хезмәт өчен» медале белән бүләкләнде (2014).
 Кредо: «Яхшылык эшлә дә суга сал, халык белмәсә, балык белер, балык белмәсә, Халикъ – Ходай белер».


Социаль темалар, кеше хокуклары, иҗтимагый оешмалар, авыл хуҗалыгы, эшкә урнашу, мәшгульлек, милек, торак, ипотека, сәламәтлек, бала хокуклары... У-у-у, ул колачлаган темаларны искә төшереп санап чыгу да җиңелләрдән түгел шул! Өстәвенә, парламент хәбәрчесе! Үзебезнең редакциядәгеләр дә, башка басма журналистлары да, исәпсез-хисапсыз дуслары, танышлары да аны, яратып, Мәдинәкәй-гөлкәй дип йөртә. Уңган-булган (Кукмара кызы булсын да!), җитез-тиктормас, тынгысыз,(сөекле нәнәсе Гөлчәчәк ападан күчкән сыйфатлар), чая, тәвәккәл, тиз аралашучан, яшь кызлар сыман җиңел гәүдәле (хәер, яшьтән үк спортчы да бит ул, студент елларында җиңел атлетика буенча университет данын яклап йөгергән!), журналистларга хас оператив (командировкадан кайтуга ук язмасын редактор өстәленә кертеп салмаса, Мәдинә буламыни ул?!), теләсә кайсы ишекләрне ачтырырдай үткен: ишектән кусалар – тәрәзәдән, тәрәзәдән кусалар форточкадан кереп, кыен хәлгә калганнарга ярдәм итәрлек, проблемалы мәкалә язарлык материал алып кайта. «Кешеләргә ярдәм итү – миңа Ходай тарафыннан йөкләнгән бурычтыр. Җәберләнгән, кыйналган кеше үтенеп килә икән, булдыра аламмы, юкмы – мин аңа ярдәмгә алынам. Аллаһы Тәгалә көч бирә, уйланган эш уңышлы гына барып та чыга. Авыр чакта кешене ташламыйм. Бу минем принцибым. Кемгәдер булышмасам, көнем бушка, әрәмгә узган кебек».
Мәдинә Авзалованың шул сүзләре аны тулаем ача да сала инде!

 Лилия ГӘРӘЕВА – бүлек мөхәррире: хатлар, «Хуҗабикә», мастер-класслар.
 E-mail: gar-danis@yandex.ru
 Кредо: «Тәвәккәл таш яра».


Тәвәккәл һәм куркусыз (кирәк булса, ат та иярли, печән дә чаба, бакча да сөрә! Четерекле темаларга язарга алына), эшчән һәм тырыш (иртүк өйдәгеләрне җайлап, кайсын кая озата – ире Данисны эшкә, балаларын – гимназиягә... Урында яткан апасына да көн буена җитәрлек игътибар һәм җылыны биреп калдырырга кирәк! Кич кибетләр аша өйгә кайтмалы. Пешерәсе, юасы, җыясы, җайлыйсы-көйлисе. Бар да йокларга яткач, чират языласы мәкаләгә җитә...), сизгер һәм ярдәмчел (кыен чакта йомшак теле белән дә, булышулары белән дә хәлне җиңеләйтергә сәләтле), авылча гади һәм ихлас (ни уйлый, шуны әйтә, үзен ничек бар, шулай тота). Хатын-кызлар тиз генә әзерләрлек аш-суны да, алар кызыккан модалы күлмәкләр тегүне дә, бәйләү серләрен дә, кулдан төрле әйберләр ясап куюны да, тагын әллә ниләр белә бу Лилия! Журналдагы «Хуҗабикә» сәхифәсенең чып-чын хуҗабикәсе! «Маtiz»ына Ильяс белән Зиләсен утыртып, атна саен Кышкарына кайтып бәрәңге чүпләрен утау, авылча дөнья көтү үзе бер рәхәтлек бирә аңа. Командировкаларга йөрергә, кешеләр белән аралашырга ярата. Лилиянең әдәбият-сәнгать дөньясына тартылуы улы Ильяска (Г. Камал театрында малайлар ролен башкара) һәм кызы Зиләгә (бию һәм музыка мәктәбенә йөри) күчкән.

 Эльмира ЗАКИРОВА – бүлек мөхәррире, Татарстанның атказанган мәдәният хезмәткәре.
 E-mail: Elmazit@yandex.ru
 Кредо: «Яраткан эшеңне эшлә, эшләгән эшеңне ярат».


Ул – бөтен барлыгы белән балачактан! Сабыйларга гына хас булган ихласлык, самимилек, һәр ишеткәнне чынбарлык итеп кабул итү, һәрнәрсәгә соклана, гаҗәпләнә белү – болар Эльмирага хас сыйфатлар. Актаныш районының Иске Байсар авылында, укытучылар гаиләсендә туып-үсә. (Зыялы, тәрбияле, белемгә омтылучан чын укытучы баласы!) «Татар журналистикасына укырга керәм», – дигән җирдән, документларын университетның татар бүлегенә тапшыра. Әмма язмыштан качып буламы: өченче курска җитүгә журналистика Эльмираны кабат ымсындырып үзенә тарта – Мөхәммәт Мәһдиевнең җиңел кулы белән ул студент чактан ук «Ялкын» хезмәткәре булып китә. Һәм... мәктәп, укучылар, пионер тормышына чума. (Язмыштан уза алмыйсың дидек бит!) Күпләр аны «Ялкын» журналының элеккеге редакторы дип белә.  Аның телендә бүген дә «Ялкын», «Алтын каләм», талантлы шәкертләре... «Сөембикә» Эльмираны яңа яктан ачты. Укучыларыбыз саннан-санга дәвамын көткән, чираттагы санның килүен көтеп җиткерә алмыйча, түземсезләнеп: «Бу тарихның ахыры ничек бетә? Алсу егете белән кавышамы?» – дип редакциягә шалтыратып сораган «Иясез шатлык» язмасын гына искә төшерегез... Өстәл артына язасы теманы «төбенә төшеп» өйрәнгәннән соң, башыннан ахырынача күз алдына китергәннән соң гына утырасы. Әйе, бары тик шулай – Эльмира башкача эшләүне күз алдына да китерми. Шагыйрь һәм шагыйрәләр иҗатына өч-дүрт җөмлә белән (башка урын юк!) шулкадәр дә төгәл итеп Эльмира гына бәя бирә ала. Журналда дөнья күргән һәр язмасыннан үзгә бер җылылык бөркелә – күңеле кебек...   

 Фирдәвес ИСМӘГЫЙЛЕВА – корректор, Татарстан Республикасының атказанган матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр хезмәткәре.



Өтер, нокта, сызыклар, кисәкчә, ымлыклар, иярченле кушма җөмләләр – бар да аныкы. Татар, рус сүзләрендә генә түгел, кирәк икән, кытай иероглифларыннан да хаталар табып төзәтәчәк. Өстәлендә сүзлекләрнең ниндие генә юк! Авыл хуҗалыгы, медицина, хокук белеме, икътисад, сәясәт, тарих... «Сөембикә» кебек абруйлы журналда ялгыш та хата китәргә тиеш түгел!» Фирдәвеснең эш принцибы әнә шундый. Бәхәсле очракларда тел галимнәре белән үк элемтәгә керә.Төгәл, пунктуаль, туры сүзле, тынгысыз, җитез, тиктормас, тәвәккәл. Редакциядә Фирдәвес тагын бер «эш башкара»: гади укучы роленә кереп,  меңләгән журнал укучы хатын-кызларыбызның берсе, бәлки, беренчесе булып, һәр язмага үз бәясен белдерә. Ул барометр кебек: аңа ошаса, димәк, башкалар да яратып кабул итәчәк.
Илдары, кызлары, оныклары, бакчасы, чәчәкләре, гөбәдия-бәлешләре, җырлы күңеле – монысы инде «өйгә кайткач». Ләкин еш кына оныкларының тапкыр йөремсәк сүзләре, өйгә генә сыя алмыйча, эшкә дә «ияреп» килеп, безне көлдерә,  нәркис-лаләләре, дәлия-кашкарыйлары редакция бүлмәсендә хуш ис тарата, тәмле таба ашлары табынны бизи, ә бәйрәмнәрдә, әлбәттә инде, Фирдәвесне җырлатабыз.
     

 Нәфисә ӘСКӘРОВА – гамәли хезмәткәр. Икенче төрле аны, заманчалап, офис-менеджер дип йөртәләр. Ә безнең өчен ул редакциянең җаны, алтын йозагы, сер сандыгы, ахыр килеп, «Ашыгыч ярдәм» хезмәте.

 

– Хәерле көн! «Сөембикә» тыңлый сезне!..
Шул гади генә сүзләрне дә ул җылы-җайлы итеп, кәефне күтәрерлек итеп әйтә белә – телефон чыбыгының теге башындагылар инде шундук дустанә мөнәсәбәткә күчә.    
Иң беренче булып эшкә килүче дә, гөлләргә иркәләп сулар сибүче дә, коллегаларын гына түгел, редакциягә йомышы төшүчеләрне дә ягымлы итеп каршы алучы да, җор, тапкыр сүзләре белән күңелне күтәреп җибәрүче дә – ул! «Сөембикә» редакциясенә юл гади, гадел, ипле, сабыр, төгәл, җаваплы Нәфисә аша.
Очсыз-кырыйсыз отчетлар, рәсми кәгазьләр, хатлар җибәрү, факстан хәбәрләр алу, почтага килгән язмаларны сәгате-минуты белән тиешле урынына урнаштыру, редакциянең күзгә күренмәс, тавык та чүпләп бетерә алмастай эреле-ваклы бетмәс-төкәнмәс эшләре... Нәфисәнең эше ул. Бер генә көн, юк, бер генә сәгатькә Нәфисә эштә күренмәсә дә, ике кулсыз калгандай булабыз – әйтерсең, редакция тормышы колеядан чыккан, җайлы-көйле эшнең ритмы бозылган.
Ә болай көненә йөзләгән кеше шалтырата, йөзләгән сорау белән мөрәҗәгать итәләр. Һәм кайчан да тыныч, җылы тавыш сәламли:
– «Сөембикә» тыңлый сезне!..
 

 

 

ТР кеше хокуклары буенча вәкаләтле вәкил
Матбугат чаралары белән элемтәләр урнаштыру булеге белгече
Кукмара районы Камышлы авылы имам-хатыйбы
Татарстан Республикасының Этил спирты һәм алкогольле продукция җитештерүне, әйләнештә йөртүне, сыйфатын дәүләт тикшерүен тәэмин итү һәм кулланучылар хокукларын яклау буенча дәүләт инспекциясенең Казан бүлеге җитәкчесе.
Врач-кардиолог, терапевт, кандидат медицинских наук
Intertat
Татар-информ
Татмедиа
16+
Сделано в iCC Design Group
www.icc-otk.com