Айсылу НӘГЫЙМОВА, психология фәннәре кандидаты, доцент

Сорауларга психология фәннәре кандидаты, доцент Айсылу Нәгыймова җавап бирә.

Поделиться:

Бирелгән сорау:

Исәнмесез, Айсылу апа! Улыма 2 яшь тә 3 ай. Ул сөйләшә башлады. Өчәр сүздән җөмләләр төзеп сөйли инде. Һәр предметны атарга тырыша. Тик үзен гел өченче заттан атый: «Самат укый, Самат килә, Самат уйный» дип. Бу безнең аның белән гел шулай сөйләшү нәтиҗәсе дип аңладым. Хәзер «мин» дип әйтергә өйрәтергә тырышам. Аның турында сүз барганда, мин киләм дисәм: «Юк, әни түгел, Самат килә», дип киреләнә башлый. Бу үтәрме икән? (Гүзәл, Казан)

Эксперт җавабы:

Исәнмесез, хөрмәтле Гүзәл! Сөбханалла, улыгыз бик матур итеп нәкъ кирәгенчә үсеп килә. Ир балалар бераз гына соңрак та сөйләшүчән була, ә сезнең улыгыз инде җөмлә төзеп сөйләшергә өйрәнгән икән! Бер дә борчылмагыз, әлеге сөйләмдәге «кытыршылыклар» бик тиз үтеп китәр. Нәкъ менә 1,5 яшьтән 3 яшькә кадәр бала сөйләм теленең үзенчәлекләренә төшенә. Иң әһәмиятлесе – сезнең аңа дөрес сөйләм күнекмәләре бирүегез, ягъни, телне бозып сөйләшмәү, дөрес җөмләләр белән сөйләү. Бу вакытта баланың сөйләү активлыгын күпмедер дәрәҗәдә стимуллаштыру өстендә эшләргә кирәк. Әйтик, аңа рәсемле, гади сюжетлы китаплар уку, бала белән ул китапларнын эчтәлеген сөйләшү, аңа сораулар биреп, бергәләп җавап бирү һәм башкалар. Бер генә куплетлы шигырьләр өйрәнү дә бик яхшы нәтиҗәләр бирә. Шигырь өйрәнү ул әле баланың хәтерен үстерүгә дә уңай йогынты ясый, фикер тупларга өйрәтүче чара булып та тора. Моннан тыш бала белән бу чорда актив диалоглар төзергә кирәк: «Үрдәк ничек кычкыра?» «бак-бак», «Песи ничек мяулый?» «Мяу» һ..б. Нәкъ менә шушы яшьләрдә баланы чит телләргә өйрәтә башлау да кулай санала. Тик моның бер әһәмиятле шарты бар – чит телгә өйрәтү бала ана телен яхшы үзләштергәннән соң гына башланырга тиеш. 2-3 яшь – сабыйның дөньяны танып-белү чоры. Моны тагын да киңәйтеп җибәрү өчен баланың кул күнекмәләрен үстерергә кирәк – пластилин, кәгазь белән эшләү, рәсем ясау, төрле детальләрдән лего шикелле конструкторлар жыю – болар барысы да баланың интеллектуаль үсешенә сәбәп була ала.

Хәзер укыйлар
  • 7943
    4
    108
  • Яңа йорт Әлфия йокысыннан уянуга, янында яткан иренең чигә чәчләренә саклык белән генә кагылды да, аны уятудан куркып, иреннәре
    9394
    5
    71
  • Син мине гафу ит Экраннарга «Зөләйха күзләрен ача» фильмы чыккач, күпләр андагы кайнана образын кабул итә алмады. Татар карчыклары андый усал булмаган, дигән фикерләр дә ишетелде. Бүген язарга теләгән вакыйгам – геройларымның исемнәре үзгәртелсә дә, тормыштан алынган чын хәл. Арабызда Галимҗан Ибраһимовның Сабирасыдай («Татар хатыны ниләр күрми») усал кайнаналар әле дә бармы дигән сорауга җавап табарсыз сез анда.
    9167
    2
    60
  • Дәва Авылына кайтты. Авыл үзгәрмәгән, ул – үзгәргән. Хәтта исәнләшеп үткән авылдашлары да, танымыйча, артыннан карап калды. Нәфис гәүдәле, сара чәчле хатын ят иде аларга. Ә ул бер ел элек кенә дегет кебек кара чәчле, интегеп яшәгәне йөзенә чыккан Мәрсилә иде бит. Тик аның тормышындагы авырлыклар узды. Ак полосадан бара ул. Чәчен дә шуңа буятты...
    4438
    4
    38
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 6 август 2020 - 11:58
    Без имени
    Бик матур язгансыз Венера !Э чынлыкта бу булган хэл !Фэридэ ул чыннан да бик лаеклы ,хормэтле ,бик чибэр дэ унган да хатын -кыз !Исеме генэ узгэртелгэн .
    Күз яшьләрең булып мин тамам...
  • 6 август 2020 - 15:36
    Без имени
    Сабак алмаган бу хатын
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 19:21
    Без имени
    Йозлэтэ чыгар ул аферисттан-узе генж тугел-7 буынына кадэр тошэр лэгьнэте!
    «Тасма теленә ышанып, аферистка 400 мең акча бирдем»
  • 6 август 2020 - 00:58
    Без имени
    Исән - сау Илдар! Тырыша- тырмаша Рузалиясе белән яшәп ята. Сәламәтлеге алга таба түгел, алай да бирешми. Һәр көнгә сөенеп, Аллага шөкер дип яшиләр. Юмористик хикәяләре һәрдаим "Татарстан яшьләре" битендә дөнья күрә. Биш китабы чыкты, алтынчысының табадан төшкәнен көтәләр.
    Мәхәббәт сурәте
  • 5 август 2020 - 20:19
    Без имени
    Ачыктан ачык ирегезгэ эйтегез, без кем сон сина дип. Нармальный хатын яшь баласы булган килененэ булышыр иде, сездэ узем эзерлэп идем дип. Юбилей бит диеп. Э малае аркылы эш йортмэс иде. Или узегез кайнана бн ачыктан ачык сойлэшегез. Акылы булса анлар. Э болай тавыш тын булмагач, сезгэ ошый дип уйлый. Ир кеше ойдэ нэрсэ бар нэрсэ югын белми ул. Тавыш чыга дип тэ курыкмагыз, бер чыгада бетэ ул. Э бала бн берни эйтмичэ, ачуыгвзны эчкэ йотып кайтып китеп, доресен эйтергэ кирэк. Алар ял итэсе килгэндер дип кенэ уйларга может.
    Көйсез кайнана хикмәтләре