Бу кәфенлек сиңа, кызым... 

Халисә Ширмән

– Кызым, кил әле. Әйдә минем белән... 

– Кызым, кил әле. Әйдә минем белән... 

Беләм инде, әни тик торганнан үзе артыннан чакырмый. Ризалашам. Әкрен генә, аякларын чак кыштырдатып, ул баз өстенә таба атлый. Безнең якта бәрәңге базы өстенә корылган кечкенә каралтыны шулай атыйлар. Монда кирәк булмаган «алам-салам» саклана. Менә иске кәстрүл, чиләк, буш банкалар, бераз тимер-томыр, иске пружиналы карават. Һәм әнинең иң кыйммәтле байлыгы – «кыз сандыгы». Белмим, бу сандык биредә кайчан төпләнгәндер, әйтүе кыен, шулай да ул без үскәндә үк йорттагы иң серле могҗиза иде, өйнең эчке ягында – түрдә тора иде. Аңа әни сумкасыннан төргәк-төргәк бик күп нәрсә кереп китә, әмма кире чыкмый. Төпсез кое шикелле. Йозагы да бар, ачкычы әнидә генә. Балачакта сандык эчендә ниләр барлыгын беләсе килеп, әнигә күпме ялындык! Тик аның талканы коры иде: «Сезгә кирәкле берни юк анда!» Үсә төшеп, борынга ис керә башлагач, әнинең сандыгы үзеннән-үзе ачыла башлады: «Кызым, менә бу чиккән тастымал. Туй бүләгең булыр. Ә монысы кайнанаңа...» Әйе, чыннан да, безгә кирәкле берни булмаган икән: кассеталы магнитофонны кочаклап,  «Modern Talking» көйләренә биегән 16-17 яшьлек чакта миңа чиккән сөлге дә, мендәр тышлыгы да, юрган-җәймәләрнең берсе дә кирәк түгел иде...  

...Күп еллар узды. Авылга кайткан саен, әлеге сандык ачылмый калмый. Аның үзенең аерым исе бар. Нафталин гына түгел ул. Бервакыт монда авылдан авылга йөреп сату иткән көньяк «челнокчы»ларының исе ияләште: чәчәкле-чуклы үзбәк халатлары, карават җәймәләре, елтыр-елтыр килеп торган хатын-кыз күлмәкләре исе аңкый башлады. Бераздан бу ис Төркия һавасына алышынды, чөнки үзбәк сатучылары әкрен генә сәүдә аренасыннан югалдылар. Инде Төркия дә ераклашты: сандыкка Кытай кереп урнашты. Си Цзиньпин товарлары озакка килде, күрәсең... дисәм, бу юлы тагын һава алышынганын сиздем. 

– Менә, кызым, күрәсеңме?  

Әни әкрен генә йозакны ача, аерым бер ритуал саклап, сандык капкачын өскә үк күтәреп бетермичә тора. Менә хәзер могзиҗа булыр кебек: сандык ачылып китәр дә, элеккеге кебек, аннан әнинең үз кулы белән чиккән мең төсле кашагалары, тәрәзә пәрдәләре, күкрәкчәләр, алъяпкычлар килеп чыгар... Юк шул, бу юлы сандыкның өске өлешендә яткан зур гына ак төргәк күренде. Борынга дару исе килеп бәрелде. 

– Нәрсә бу, әни? 

Әни бераз тынып тора. Аннан авыр сулап куя да, артык исе китмәгәндәй, күзгә карап ярып сала: 

– Үлемтек бу, кызым. Кәфенлек. Сиңа. 

Башта әллә ничек булып китә. Аннан көләсе килә. 

– Мин үләргә җыенмыйм бит әле, әни!  

– Җыенасың димим. Ата-баба йоласы. Үлемтек ул гомерне озайтып ята. Барыгызга да әзерләдем, күптән, сиңа гына юк иде. Үзем үлгәнче, барыгызга да әзерләп куйыйм, дидем. Менә шушы сандык төбендә, аерым-аерым, исемнәре белән язып куелган. Үземнеке дә монда. Кәфенлегем дә, сәдака да, яулыклар да... Мин үлгәч, шушыннан алырсың. Ачкычын сиңа гына күрсәтәм... 

Әни әле тагын нәрсәдер сөйли. Тик мин инде аны тыңламыйм. Тыңлый алмыйм. Буынннан-буынга килә торган шушы йола-гадәтнең ничек авыр икәнен сүз белән әйтеп-аңлатып бетерә торган түгел. Юк, әни: «Мин үләм», – дип әйтми. Ул шушы котылгысыз чынбарлыкның ерак түгел икәнлегенә ишарә генә ясый... 

...Әй, сандык. Балачактагы кебек, бер дә ачылма әле син. Миңа Кытай товарларың да, Төркиянеке дә, үзебезнеке дә кирәкми. Бары тик әниемнең кассеталы магнитофонны кочаклап,  «Modern Talking» көйләренә биегән 16-17 яшьлек кызын эт итеп ачуланган чагын гына кире кайтар. Кәфенлек турындагы уйларын тагын бер утыз елга кичектереп тор, и мөкаддәс борынгы сандык!  

 

Поделиться:
Комментарийлар (7)
Cимвол калды:
  • 31 октябрь 2020 - 14:03
    Без имени
    Бик яхшы язылган,хэтирэлэр янарды.
  • 31 октябрь 2020 - 12:41
    Без имени
    Халисә нәк безнеке тосле инәй генә юк рәхәтләнеп елаттың рәхмәт.
  • 31 октябрь 2020 - 10:56
    Без имени
    Уйландыра шул,кызганычка каршы...
  • 30 октябрь 2020 - 11:23
    Без имени
    Ир белэн узенэ улемтек язерлэу бар, э балаларына да эзерлэгэнне беренчегэ ишетэм....
  • 20 август 2019 - 19:29
    Без имени
    Ошады!!!!!!!
  • 20 август 2019 - 12:52
    Без имени
    Әйе,һәр чүпрәкнең " тарихы" бар...Ерак әбекәйләрдән онык-оныкчыкларга кадәр тоташа...
  • 20 август 2019 - 12:35
    Без имени
    Язып та карыйсың инде син, Халисә...
Хәзер укыйлар
  • «Мин синең иреңне бәхетле итәм...» Тормышның яңа борылышында үзебезне нәрсә көткәнен без беркайчан белмибез. Уйламаган җирдән аякка уралган ниндидер борчулармы, әллә бөтенләй көтмәгән сөенечләрме? Тормыш борылышлары безне күкләрдән җиргә төшерә ала. Ә кайчак – киресенчә: бәхетсезлегең бәхет юлына бер адым гына булуын аңлата. Чүпрәле районының «Туган як» газетасы баш мөхәррире Резидә Җамалтдинова һәм аның ире Рамилнең очрашу, танышу, кавышу тарихы – шуңа бер мисал. Ачыктан-ачык сөйләшәбез.
    7188
    7
    65
  • «Хатының кайда – син шунда бул, тормышны бергә тартыгыз» «Тәгәри китте йомгагым, күрмәдегезме, агайлар», – ди Гөлчәчәк татар халык әкиятендә. Гомер йомгагын сүтә-сүтә, көннәр, айлар, еллар үтә... Адәм баласы әллә кайда – офыклар артында көтеп торган бәхетне эзләп бара да бара... Үткәнебезне – бар иткән, киләчәгебезгә нигез салган бүгенгебезне сизми дә калабыз. Мин бүгенгем белән бәхетле!
    4468
    0
    43
  • Өмет белән алга карап яшәргә әнкәйдән өйрәндем 1981 ел. Булачак кайнанам белән мин Казан тимер юл вокзалында таныштым. Төнге сәгать 11 дә! «Төнлә белән беренче тапкыр кайнанаң белән кайнатаңны күрергә вокзалга төшәчәксең», – дисәләр, һич ышанмас идем.
    2942
    4
    36
  • Гомер бер генә килә  Балалары икәү булса да, әниләре янына килергә ашыкмыйлар, эшләре бик тыгыз, ахры. Рафига апа ике учын янәшә куеп гел дога укый, Аллаhы Тәгаләдән җиңел үлем сорап ялвара.  Ул Галиягә үз тормышын сөйләп бирде инде: «Балаларым минем үлемемне телиләр инде. Мин киткәч, алар арасында фатир өчен тавыш-гауга чыгар инде. Карт кеше кемгә кирәк».
    4823
    0
    36
  • Үтмә, гомер, заяга! Хатынын һәр баганага көнләвенең урынсыз гына түгел, ә тормышларын җимерүче, бер-берсеннән читләтүче гамәл икәнлеген, кызганыч, Гамил һич кенә дә аңларга теләми...
    9631
    6
    35
Реклама
Соңгы комментарийлар
  • 1 декабрь 2022 - 21:27
    Без имени
    Баланын этисе бардыр бит? Этисе дэ алгаласын бакчадан, уйнатсын, саф хавалар суларга алып чыксын. Ник эни тиеш дип белэсез? Ул узенекен устереп, кеше иткэн инде, житэр ана. Олы яшьтэ, башны кутэрмичэ, бала карап булмый да эле, арыта да. Узегез тапкансыз, узегез устерегез! Алла сабырлык хэм ярдэмен бирсен. Бала устеру жинел дигэн кеше юк эле, аны бит уйнатып, ашату, юындыру гына тугел, тэрбия бирергэ дэ кирэк.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 21:15
    Без имени
    Белмим, мин дэ баланы берузем тарбиялим, эни эти икенче шэхэрдэ торалар, Бер булышучым да юк, куршедэн башка, элдэ Аллага шокер ул бар, баланы иртэн торып мэктэпкэ озата (1класс), мин эшкэ БИК иртэ китэм, дэрес беткэч подъездда каршы алып квартирага кертеп, ашарга жылытып бирэ. Свидание га йорергэ уемда да юк, даже не представляю как это. Куршемэ озын гомер сэлэмэтлек телим, элдэ ул бар. Бала усэ ул, Гомер буе бэлэкэй булмый, Шуна элеге вакытта баланы карау минем очен важнее всяких свиданий и личной жизни.
    Әни шәхси тормышын төзи, мин җәфаланам
  • 1 декабрь 2022 - 16:39
    Без имени
    Баштан утте, килмэгэн туганы калды микэн, торыргада. Йэ эйтмичэ килеп керэлэр иде. Аннары зарланганнарын ишеттемдэ. Берегезнедэ чакырып китермэдем, уземнен сезгэ барып торганым юк дидем. Мэжбури тотмыйм узегез килэсез дидем. Тоже бер булмэле иде. Хэзер килэсэлэрдэ китэлэр. Эле аларча булырга тиеш. Булмый гына торсын эле.
    Иремнең туганнары...
  • 1 декабрь 2022 - 10:43
    Без имени
    Котлыйбыз! Яшьлэр безнен килэчэгебез
    «Яңа йолдыз»да яңа җиңүче!
  • 1 декабрь 2022 - 09:35
    Без имени
    Бик кызыклы ,эчтелекле язма.
    Тау артында таулар бар